حافظه، نوعی کارکرد ذهنی است که به ما امکان می دهد حالات خود آگاهی از قبیل لذات، درد ها، تمایلات، خواسته ها، اطلاعات و قضاوت ها را حفظ کنیم و آنها را مجدد اً در ذهن خویش باز یابیم.

حافظه، اجازه به یاد آوردن و بازخوانی اطلاعات یا تشخیص برخورد های قبلی با موقعیت و اطلاعات حاضر را می دهد . پایه و اساس آموختن، حافظه است.

در این مقاله، روش هایی برای تقویت حافظه دانشجویان و دانش آموزان پیشنهاد می کنیم.

● ایجاد ارتباط بین مطالب

اگر مطالبی به تنهایی به خاطر سپرده شوند ، به زود ی هم فراموش می شوند . اطلاعات موجود در حافظه درازمدت به صورت شبکه ای در هم بافته اند که یک مطلب حفظ شده را به شبکه ای از محفوظات موجود در حافظه اتصال می د هند .

هرچه ارتباط بین اجزای شبکه محفوظات، بیشتر و قوی تر باشد ، قدرت یاد آوری آنها نیز بیشتر خواهد بود .

یکی از این راه ها، برقرار کردن ارتباطات ساختگی است. فرض کنید می خواهید اسامی سه ذره اتم به نام های پروتون، الکترون و نوترون را به یاد بسپارید . می توانید آنها را با سه نام مثل پیام، احمد و نادر ارتباط د هید .

روش دیگری که برای برقراری ارتباط پیشنهاد می شود ، برقراری ارتباطات موقعیتی است. اینکه می توانید عملاً مسیر منزل دوستتان را تا رسیدن به خانه او طی کنید ، به علت ارتباطات موقعیتی است که در حافظه شما برقرار شد ه است. به طوری که شما می توانید حتی پس از یک بار طی مسیر، د وباره آن مسیر را با بهره گیری از حافظه تان طی کنید . د ر مورد ایجاد ارتباط بین مطالب درسی نیز، برقراری ارتباطات موقعیتی و تصوری می تواند مفید باشد .

برای رسیدن به این هد ف، موارد زیر را با د قت بخوانید :

۱) ابتدا، زمینه و پایه ای برای خود ایجاد کنید .

قوانینی که پشت پایه اطلاعاتی ، نهفته اند ، ساده اما بسیار مهم هستند . برای تقویت زمینه های پایه اطلاعاتی موارد زیر به شما توصیه می شود :

دروس پایه ای را که معمولاً در ترم های اول یا سال های ابتدایی و راهنمایی، ارائه می شوند ، جدی بگیرید . چون زمینه و پایه اطلاعاتی شما در ترم های بعد ، همین اطلاعات ترم ها و سال های آغازین خواهد بود .

سعی کنید در تلاشی آگاهانه، آنچه را به تازگی یاد می گیرید به اطلاعات قبلی ارتباط د هید . در مورد آنچه نمی دانید از معلم، استاد یا سایر دوستان سؤال کنید تا مطالب را در یابید .

۲) حافظه خود را با کمک تصاویر تقویت کنید .

با ایجاد تصاویر ذهنی از آنچه آموخته اید ، آنها را بهتر به حافظه بسپارید . د ر نظر د اشته باشید که نیمی از مغز شما روی لغات و کلمات و نیم د یگر روی تصاویر کار می کند . پس، هنگامی که لغات و واژه ها را با تصاویر همراه می کنید ، قسمت زیاد ی از مغز خود را به کار گرفته اید .

۳) ارتباطات ساختگی برقرار کنید .

د ر ارتباط با ارتباطات ساختگی مبحث استفاد ه از حقه های مغزی را مطرح می کنیم:

▪ استفاد ه از حقه های مغزی

این روش را بیشتر افراد برای به خاطر سپرد ن مطالب د شوار، د ست کم یک بار، استفاد ه کرد ه اند .

د ر این روش از حقه ها، بازی ها و ریتم های گوناگون برای کمک به حافظه استفاد ه می شود . برای مثال می توان به آموزش حروف الفبای انگلیسی اشاره کرد که با ریتم خاصی به بچه ها یاد داده می شود .

۴) دوره کردن مطالب را با انجام دادن حرکات ورزشی همراه کنید .

هرچه شما هنگام دوره کرد ن کتاب، از حافظه های حسی یا حرکتی خود ، بیشتر استفاد ه کنید ، مطالب، بهتر در ذهن شما خواهند ماند .

هنگامی که سوار دوچرخه هستید یا هنگام پیاده روی یا دویدن، سعی کنید مطالب را آهسته یا بلند با خود تکرار کنید . این کار تأثیر زیادی در به خاطر سپردن مطالب خواهد د اشت.

۵) پیش از خواب د وره کنید .

د وره کردن مطالب قبل از خواب، به جایگزینی آنها د ر ذهن کمک می کند ، چون پیش از خواب، احساس آرامش بیشتری می کنید ، حواس شما روی نکاتی که می خوانید بیشتر متمرکز می شود .

۶) مطالب خواند ه شد ه را تکرار کنید .

تکرار کرد ن مطالب برای تقویت حافظه، بسیار مؤثر است.

تکرار کرد ن، علاوه بر اینکه شما را مجبور به فکر کرد ن د رباره آنچه خواند ه اید ، می کند بازخورد ی از طرز مطالعه و اینکه آیا به طور مؤثر، مطالب را خواند ه و به حافظه سپرد ه اید ، به شما می د هد . سعی کنید هنگام تکرار مطالب راه بروید و آنها را با صد ای بلند بخوانید .

۷) چنانچه حافظه شنید اری قوی د ارید ، تکرار و د وباره خوانی مطالب را به شنید ن نوارهایی که شامل خلاصه یا کل مطالب د رسی به بیان خود تان است، تبد یل کنید .

به یاد د اشته باشید که د وباره خوانی، هرچند بار که باشد ، نمی تواند جای تکرار کرد ن را برای به خاطر سپاری مطالب بگیرد .